صفحه‌هاي ‌‌‌نمايش ‌لمسي

‌تا اوايل دهه 80 ميلادي، بيشتر صفحه‌هاي لمسي فقط مي‌توانستند برخورد شي با يك نقطه از صفحه را در آن واحد تشخيص بدهند، و به‌سختي مي‌توانستند ميزان فشار را بر صفحه بفهمند. اين موضوع،‌با شروع بازاري شدن فناوري چندلمسي1‌ ‌گسترش زيادي پيدا كرد. ‌صفحه لمسي دو ويژگي اصلي دارد: نخست، امكان برقراري ارتباط را به‌طور مستقيم با صفحه نمايش مهيا مي‌كند و دوم، مي‌توان بدون نياز به هيچ دستگاه جانبي‌اي كارها را انجام داد.

اين نمايشگرها مي‌توانند به كامپيوتر يا ترمينال‌هاي شبكه متصل شوند. صفحه‌هاي لمسي در طراحي دستگاه‌هايي چون دستيار ديجيتال شخصي2، مسيرياب‌هاي ماهواره‌اي و تلفن‌هاي همراه نيز به‌كار مي‌روند.
صفحه‌هاي لمسي از چندين نوع فناوري بهره مي‌برند:

1– صفحه لمسي مقاومتي

صفحه لمسي مقاومتي3‌‌از چندين لايه تشكيل شده است. دو لايه‌آن نقش مهم‌تري را ايفا مي‌كنند كه از اولي فلزي هادي است و با فضاي بسيار كمي از لايه مقاومتي فاصله گرفته است. وقتي چيزي صفحه لمسي را لمس مي‌كند، در اينصورت، اين دو لايه در نقطه خاصي با همديگر تماس پيدا مي‌كنند؛ صفحه زيرين دو ولتاژ از خود بيرون مي‌دهد كه نشان‌دهنده مختصات محل تلاقي است. ‌ ‌

صفحه‌هاي لمسي مقاومتي ارزان‌ترين فناوري اين نوع صفحه‌ها هستند، اما تنها حدود 75 درصد وضوح دارند و لايه بيروني با برخورد اجسام تيز به‌سادگي آسيب مي‌بيند. اين نوع صفحه‌هاي لمسي در مقابل عناصر خارجي‌اي چون خاك و آب مقاوم‌اند و امروزه استفاده از آنها متداول است.

2– موج صوتي سطحي

اين فناوري از امواج فراصوت استفاده مي‌كنند كه روي پانل در حال حركت‌اند. وقتي صفحه لمس مي‌شود، بخشي از موج جذب مي‌شود. اين تغيير در امواج ماوراء صوت محل لمس را مشخص مي‌كند و اطلاعات را براي پردازش به كنترل‌كننده مي‌فرستد. سطح اين نوع صفحه‌ها مي‌تواند با عناصر خارجي آسيب ببيند. آلودگي‌هاي روي سطح نيز بر كاركرد اين صفحه نمايش تاثير مي‌گذارند. ‌ ‌

3– حجمي

صفحه نمايش حجمي5 ‌با ماده‌اي شيميايي (اينديوم تين‌اكسيد) پوشانيده مي‌شود كه جريان دايم الكتريكي را از روي سطح صفحه عمور مي‌دهد. حسگر مي‌تواند محل دقيق نقطه‌تجمع الكترون‌ها را در هر دو محور تشخيص دهد. به‌دليل اين‌كه بدن انسان نيز يك دستگاه الكتريكي به‌حساب مي‌آيد، اين نوع صفحه‌هاي نمايش تماس‌هاي حاصل از انگشت انسان را تشخيص دهند.

اين فناوري كه فناوري جديدي هم هست، در بسياري از صنايع جاي خود را باز كرده و هم‌اكنون در كيوسك‌هاي اطلاع‌رساني و يا كنترل‌هاي صنعتي به‌كار مي‌رود و از فناوري مقاومتي دقت بيشتري دارد، اما متاسفانه فقط به تماس انگشت پاسخ مي‌دهد و مثلا به دستكش يا خودكار پاسخي نمي‌دهد. اين نوع از صفحه‌هاي لمسي مي‌توانند چندلمسي را هم پشتيباني كنند. فناوري جديدتري كه تلفن‌همراه آي‌فون نخستين دستگاه بازاري آن بود. ‌ ‌

1– فشار انگشت

يكي از مشكلات صفحه‌هاي لمسي، بي‌حسي انگشت انسان در اثر استفاده مداوم از صفحه‌هاي لمسي كه غيرقابل انعطاف‌اند، حساب مي‌شود. اين مشكل را مي‌توان با استفاده از خودكار يا وسيله ديگري براي اهرم رفع كرد. اما در بسياري از نقاط همچون كيوسك‌هاي اطلاع‌رساني، يا خودپردازها چنين كاري غيرممكن است.

2– ناخن به‌جاي خودكار

با استفاده از تكنيكي ديگر، با جايگزيني ناخن به‌جاي خودكار، كه چه ناخن كوتاه باشد چه به‌قدر كافي بلند، استفاده از دستگاه ممكن خواهد شد، مي‌توان اين مشكل را رفع كرد. به‌جاي لمس با پوست نرم انگشت، انگشت مي‌بايد چرخانيده شده و با كنار يا نوك ناخن از نمايشگر استفاده كرد. چون ناخن در نقطه بسيار كوچكي با صفحه نمايش تماس خواهد داشت، فشار كمتري براي ارسال فرامين نياز است و دقت بيشتري حاصل مي‌شود و همچنين، ميزان چربي كمتري از پوست روي صفحه منتقل خواهد شد. ناخن مي‌تواند با مقاومت بسيار كمي روي صفحه حركت كنند، متون را انتخاب كند، پنجره‌ها را جابه‌جا كند يا خط بكشد. ‌ناخن انسان از كراتين تشكيل شده است كه سختي و نرمي‌اي مشابه خودكارهاي صفحه‌هاي لمسي دارد. استفاده از ناخن به‌جاي خودكار در تبلت‌ها6‌ ‌نخستين بار در داستاني علمي‌تخيلي به‌نام «پويشگران زنده در درد» در سال 1950 مطرح شد. ‌ ‌

3– اثر انگشت

صفحه‌هاي نمايش يك مشكل ديگر نيز دارند و آن‌جا ماندن اثر انگشت بر روي صفحه نمايش است. مي‌توان اين مشكل را با استفاده از موادي با پوشش‌هاي اپتيك براي كاهش تاثيرات ظاهري چربي اثر انگشت، تا حدي رفع كرد. دستگاه‌هاي با صفحه نمايش لمسي، امروزه در بسياري از دستگاه‌هاي زاده فناوري استفاده مي‌شوند. به‌دليل حذف دستگاه واسط براي كاركردن با دستگاه‌هاي الكترونيكي، نزديكي بيشتر انسان و ماشين به‌طور قطع از اين طريق خواهد بود. ‌ ‌

پانوشت‌ها

Multitouch. 1‌

‌ Personal Digital Assistant (PDA). 2‌

‌ Resistive. 3‌

‌ Surface acoustic wave. 4‌

‌ Capacitive. 5‌

‌ Tablet. 6